Hàm nghĩa Trà Đạo đương đại: Khi pha trà trở thành con đường tu dưỡng
[Viện Men Chậm - Trà Đạo]
Hàm nghĩa của Trà đạo đương đại
Uống trà thường xuyên có lợi cho sức khỏe, điều này đã được chứng minh từ nhiều luận cứ hóa học liên quan đến thành phần của lá trà. Nếu đề cập thêm về “trà khí”, thì công năng dưỡng thân – tu thân của trà đạo càng được khẳng định mạnh mẽ hơn.
Trà đạo không chỉ là quá trình tu dưỡng nhân cách, hành xử, mà còn là một con đường rèn luyện thân tâm từ tầng vật chất đến tinh thần. Vì vậy, nói đến trà đạo thường đồng nghĩa với “làm người – xử thế – tu thân – dưỡng tính”.
Tuy nhiên, chúng ta vẫn mong việc pha trà và uống trà có thể giống như thưởng thức ẩm thực – đơn giản là để tận hưởng hương vị, chứ không phải mỗi ngụm trà đều bị phân tích như một bài toán hóa học.
Ngày nay, bàn về trà đạo thường kéo theo việc học chế biến trà, thậm chí phải lên tận núi trà, tự tay làm một mẻ trà mang về đãi khách mới thấy “có khí chất trà đạo”. Người ta còn cho rằng: phải thường xuyên đi chợ trà (trong và ngoài nước), nắm rõ tên tuổi và giá trị các loại trà đang thịnh hành, thì mới không bị lạc hậu.
Tất cả những tri thức ấy dường như đã bị đẩy vào lõi của “trà đạo”, nếu không nắm vững thì bị nghi ngờ:
– “Không hiểu trà thì uống trà làm sao?”
– “Không hiểu thị trường thì theo kịp xu hướng trà kiểu gì?”
Nhưng nếu bận bịu với chế biến, bận bịu với buôn bán, thì chẳng phải đó là phạm trù của sản xuất và marketing hay sao?
Trọng tâm của trà đạo, thực chất vẫn là “pha trà”. Có trà thang (thành phẩm cuối cùng của một quá trình pha trà), không chỉ là nước trà để uống, mà là để thể hiện đỉnh cao nghệ thuật của trà đạo – ở sắc – hương – vị – khí – cảm; nếu không, tất cả chỉ dừng lại ở nghề sản xuất – buôn bán trà, không phải con đường tu dưỡng.
Nền tảng đầu tiên của trà đạo là dựng lên “trà tịch” của riêng mình – một không gian để dễ pha trà, mời trà, và người thưởng trà có thể trải nghiệm đầy đủ sắc – hương – vị.
Trà tịch không cần hào nhoáng – không cần chạy theo cái “đẹp hình thức” – nhưng có thể mang phong cách riêng phù hợp với bản thân. Nếu là không gian phục vụ nhiều người, thì nên thiết kế với tính cách trung lập, rộng mở.
Trà tịch có thể nhỏ – chỉ một góc bàn – hoặc lớn đến mức chiếm trọn căn phòng, thậm chí là một kiến trúc độc lập. Miễn là không rơi vào bẫy khoe mẽ, thì vẫn còn nằm trong đường của “trà đạo”.
Ngoài trà tịch – nơi trình diễn hàm nghĩa trà đạo, người hành đạo còn cần chuẩn bị:
• Trà ngon
• Nước sạch pha trà (nước mềm, khoáng nhẹ)
• Dụng cụ và nhiên liệu đun nước
• Bộ trà cụ thích hợp
Đây là “nguyên liệu nền” của một tác phẩm trà đạo. Không có nguyên liệu – hoặc nguyên liệu không đạt – trà đạo không thể thành hình. Việc chuẩn bị này là lớp học vỡ lòng của trà đạo, bao gồm cả:
• Hiểu biết về trà
• Nguồn nước
• Nhiên liệu
• Ấm chén
• Kênh tiếp cận, lựa chọn
Nhưng có nguyên liệu chưa đủ. Cần có “chất xúc tác” để biến nguyên liệu thành tác phẩm hoàn mỹ.
Các xúc tác bao gồm:
• Nhiệt độ nước
• Chất liệu ấm
• Kỹ năng pha
• Thẩm mỹ và cảm thức nghệ thuật
Chính những yếu tố này không chỉ quyết định chất lượng trà thang, mà còn định hình chiều sâu hàm nghĩa của trà đạo, trong từng thao tác: pha – mời – thưởng trà.
Trà đạo thể hiện trong từng khoảnh khắc: pha – mời – uống.
Nghệ thuật trà đạo được kết tinh lại trong một chén trà thang – thông qua:
• Màu nước
• Hương thơm
• Khí trà
• Vị trong miệng
• Cảm giác hậu vị
Đó là một bức tranh trà đạo.
Là một khúc ca trà đạo.
Hàm nghĩa trà đạo nằm trong trà tịch, trong kỹ thuật pha, trong nghi lễ mời, trong cảm giác thưởng trà, và cuối cùng, trong hương – sắc – khí – vị của một chén trà thang.
#vienmencham #thachcotra #asipthroughtime