Trà lên men và hành trình khám phá bản sắc: Hiểu sâu về Phổ Nhĩ & Thạch Cổ Trà

[Viện Men Chậm - Hiểu Trà]

ĐỊNH VỊ CỦA TRÀ LÊN MEN

Ấn tượng lần đầu về trà Phổ Nhĩ với tôi rất rõ ràng:

Tuy vị không ngon bằng Oolong, mùi không thơm bằng Lục trà, nhưng cảm giác của nó là trên cơ thể, chứ không phải trong miệng.

Cảm giác đó đã thay đổi cái nhìn của tôi về Phổ Nhĩ.

Dĩ nhiên, hồi đó còn mới, chưa hiểu rằng Phổ Nhĩ là loại trà cần thời gian để làm quen.

Ưu điểm lớn nhất của Phổ Nhĩ là ở công năng dưỡng sinh - dược thiện, phù hợp lối sống hiện đại: ăn nhiều thịt – dầu, căng thẳng, rối loạn tiêu hóa, giấc ngủ kém.

Các loại trà khác thường thiên về thị giác và khẩu vị, màu đẹp, vị rõ ràng.

Nhưng Phổ Nhĩ thì hội tụ công năng của cả sáu đại loại trà, từ hồng, lục, bạch, hoàng, ô long đến hắc trà.

Về mặt văn hóa, Phổ Nhĩ còn khá sơ khai – các tiêu chuẩn pha, đánh giá hầu hết mượn từ Ô Long và Lục trà.

Chúng ta cần hiểu rõ: giá trị và hương vị của Phổ Nhĩ chỉ thực sự rõ ràng sau khi đã trải qua quá trình lão hóa.

Nhưng trà 10 năm có chắc đã tốt hơn trà 5 năm? 20 năm chắc hơn 10 năm? Điều đó vẫn là dấu hỏi.

Môi trường lưu trữ gồm nhiệt độ, độ ẩm, độ thông thoáng, ánh sáng, áp suất – tất cả đều ảnh hưởng. Nhưng mỗi yếu tố nên kiểm soát trong mức nào thì chưa có chuẩn hóa rõ ràng.

Hiện tại việc uống Phổ Nhĩ phụ thuộc hoàn toàn vào sở thích cá nhân – bạn thích là thích, thấy ngon là ngon – không ai ràng buộc.

Dĩ nhiên, yêu cầu cơ bản là: vị rõ ràng, không tạp, và đảm bảo vệ sinh.

Trà Phổ Nhĩ khi mới làm xong thì giống trà xanh, chế biến có công đoạn giống ô long, để khô kho 15 năm thì giống hồng trà, lên men ẩm thì giống hắc trà, ở một công đoạn trung gian thì giống hoàng trà, còn dòng Bạch Hào thì cách chế biến và vị lại giống bạch trà.

Thành phần nội chất trong Phổ Nhĩ nhiều hơn hẳn các loại trà khác, vì vậy độ biến hóa cũng rất lớn.

Muốn tìm được bánh trà ngon, không bằng tìm được một người tốt.

Hãy tìm người bạn tin tưởng – có thể là một thương nhân trà trung thực, hoặc một người hiểu trà và có phẩm chất tốt. Từ đó, bạn có thể tìm hiểu loại trà họ đang uống. Người tử tế sẽ giới thiệu loại trà họ yêu thích và tin tưởng.

Trà chất lượng cao sẽ đi theo một mô hình riêng, hướng đến trở thành trà tinh tế.

Trước kia không hỗn loạn là vì… không ai quan tâm, không ai muốn, không tạo ra giá trị kinh tế.

Giờ thì khác, Phổ Nhĩ có lợi nhuận, được thị trường chấp nhận và chú ý.

Có người làm thương hiệu, có người giả thương hiệu, có người đem sản phẩm đi kiểm nghiệm, đánh giá chất lượng khoa học, đáp ứng tiêu chuẩn VSATTP Quốc Gia mới đem lưu thông. Lại có người chỉ bán bằng quan hệ và niềm tin, dù biết rõ trà đã bị lên men xấu, bị xâm nhập bởi sinh vật ngoại lai – đó là giai đoạn không thể tránh khỏi trong quá trình phát triển.

Phổ Nhĩ hiện giờ không có văn hóa riêng nổi bật. Cách uống, cách pha – tất cả đều mượn từ hệ thống Ô Long.

Thứ mà chúng ta gọi là văn hóa Phổ Nhĩ, thực ra mới chỉ là văn hóa sinh hoạt – như “trà bình lớn”, “trà nướng” – thuộc về tầng đời sống hằng ngày.

Đó chưa phải văn hóa thưởng trà.

Phải từ quy trình chế biến, tiêu chuẩn phẩm đánh giá, lý luận trà học, trà nghệ… mà phát triển văn hóa.

Hiện có người tưởng rằng văn hóa lịch sử của Phổ Nhĩ đã được khai thác gần hết – thực ra mới chỉ bắt đầu thôi.

Khi văn hóa được nâng lên, giá trị thị trường cũng có thể tăng theo.

Giá cả bị thổi lên mà không có giá trị cảm nhận và văn hóa tương ứng thì không bền.

Các loại trà khác cũng bị thổi giá, nhưng chúng có nền văn hóa riêng làm gốc – như Long Tỉnh có thể bán vài trăm đến vài nghìn đô một cân.

Văn hóa Phổ Nhĩ là gì, và nên đi như thế nào?

Điểm đặc biệt lớn nhất của Phổ Nhĩ là có thể lão hóa theo thời gian.

Giờ đây, những bánh trà có lịch sử mà chúng ta biết đến, đều gần trăm năm tuổi.

Nhưng ai có thể sống tới 100 tuổi để nếm trải trọn vẹn một bánh trà 100 năm?

Dù bạn tự làm trà, thì sau khi bạn qua đời, trà vẫn tiếp tục biến đổi.